انواع رزوه پیچ ISO، UNC، UNF و کاربردهای هرکدام در صنعت ایران، از موضوعاتی است که نهتنها مهندسان مکانیک و طراحان صنعتی، بلکه فعالان حوزه تأمین و خرید تجهیزات نیز به آن توجه ویژهای دارند. انتخاب درست نوع رزوه در هنگام طراحی و تولید پیچ و مهره میتواند تفاوتی بزرگ در عملکرد، دوام و سازگاری با استانداردهای جهانی ایجاد کند. در این مقاله به بررسی کاملترین فهرست از انواع رزوهها میپردازیم و کاربردهای دقیق هر نوع را در صنعت ایران شرح میدهیم.
فهرست صفرتاصد انواع رزوه پیچ
در این بخش به معرفی و بررسی دقیق انواع رزوه استاندارد جهانی شامل ISO، UNC و UNF میپردازیم.
رزوه استاندارد ISO چیست
رزوه ISO مخفف “International Organization for Standardization” بوده و متداولترین نوع رزوه در سطح جهانی است. در ایران نیز بخش زیادی از صنایع از این نوع استاندارد پیروی میکنند.
مشخصات اصلی رزوه ISO
-
رزوههای ISO در دو دسته میلیمتری و دنده ریز تولید میشوند.
-
زاویه پروفیل آنها 60 درجه است.
-
از فولاد ضدزنگ، کربنی و گالوانیزه در تولید آنها استفاده میشود.
کاربرد رزوه ISO در صنعت ایران
-
ساخت قطعات ماشینآلات
-
صنایع خودرو
-
تجهیزات انتقال نیرو
-
نصب سازههای فلزی
رزوه UNC چیست
رزوههای UNC یا Unified National Coarse Thread رزوههایی با دندههای درشت هستند که در آمریکا توسعه یافتهاند.
ویژگیهای رزوه UNC
-
زاویه دندانهها 60 درجه
-
مقاوم در برابر خوردگی و تنش
-
مناسب برای اتصالات عمومی و سریع
کاربردهای رزوه UNC در ایران
-
صنایع نفت و گاز
-
تأسیسات مکانیکی
-
سازههای فلزی سنگین
– «در اینجا جزئیات بیشتری درباره [پیچ فولادی] آوردهایم.»
رزوه UNF چیست
رزوه UNF یا Unified National Fine Thread مشابه UNC است اما با دندههای ریزتر که برای اتصالات دقیقتر کاربرد دارد.
ویژگیهای فنی رزوه UNF
-
زاویه دندانه 60 درجه
-
استحکام کششی بالاتر
-
نیاز به دقت بیشتر در مونتاژ
کاربرد رزوه UNF در صنعت ایران
-
قطعات دقیق مکانیکی
-
سیستمهای هیدرولیکی
-
هوافضا و تجهیزات پزشکی
ویژگیهای فنی رزوه UNF – صنعت گلدن
جدول مقایسه فنی رزوههای ISO، UNC و UNF
نوع رزوه | زاویه رزوه | گام رزوه | کاربرد اصلی | استاندارد کشور مبدا |
---|---|---|---|---|
ISO | 60 درجه | متغیر (میلیمتری) | عمومی، ماشینسازی | جهانی (ISO) |
UNC | 60 درجه | درشت | صنایع سنگین و عمومی | آمریکا |
UNF | 60 درجه | ریز | قطعات دقیق و مقاوم | آمریکا |
بررسی کاملترین عملکرد رزوهها در صنعت
در ادامه، عملکرد هر نوع رزوه را در شرایط مختلف بررسی میکنیم تا به درک بهتری از نحوه انتخاب برسید.
مقایسه مقاومت رزوهها در برابر تنش
رزوه UNF به دلیل دندانههای ریز و سطح تماس بیشتر، عملکرد بهتری در برابر تنشهای مکانیکی دارد. رزوه UNC در برابر بارهای ضربهای مقاومتر است و رزوه ISO تعادل بین این دو را ارائه میدهد.
بررسی عملکرد ضدزنگ بودن
رزوههای گالوانیزه یا استیل ضدزنگ ISO و UNC در برابر خوردگی مقاومت بالایی دارند. نوع UNF نیز در صورتی که از مواد ضدزنگ ساخته شود، برای محیطهای مرطوب عالی است.
معرفی بهترین کاربرد رزوهها در صنایع مختلف
انتخاب نوع رزوه با توجه به کاربرد آن در صنعت، از مهمترین عوامل در افزایش بهرهوری و کاهش هزینهها است.
کاربرد رزوه ISO در صنایع ساختمانی
رزوه ISO به دلیل فراوانی و استاندارد جهانی بودن، در اتصالات سازهای، نصب پلها و مونتاژ اسکلتهای فلزی ساختمان کاربرد گستردهای دارد.
کاربرد رزوه UNC در پروژههای نفت و گاز
در صنایع پتروشیمی، به دلیل دندههای درشتتر و استحکام بالاتر، رزوههای UNC انتخاب بهتری برای محیطهای با لرزش بالا یا ریسک خوردگی هستند.
کاربرد رزوه UNF در قطعات حساس
در سیستمهایی که دقت بالا، لرزش پایین و اتصال محکم نیاز است، مانند سیستمهای ترمز، شیرآلات هیدرولیکی و قطعات پزشکی، رزوه UNF گزینهای ایدهآل محسوب میشود.
تفاوت رزوه ISO، UNC و UNF از نظر طراحی و ساخت
در این بخش، به تحلیل مهندسی تفاوتها از منظر تولید، نصب و نگهداری میپردازیم.
تفاوت در طراحی دندهها
-
رزوه ISO بهصورت متریک طراحی میشود و گام آن برحسب میلیمتر است.
-
رزوه UNC و UNF بهصورت اینچی طراحی شدهاند و گام آنها برحسب TPI (تعداد دنده در اینچ) تعریف میشود.
تفاوت در نحوه نصب
-
رزوههای ISO به دلیل رواج در ایران، سریعتر نصب میشوند.
-
رزوههای UNF نیاز به دقت بیشتری در تراز بودن قطعه دارند.
-
رزوه UNC در کاربردهایی که نصب سریع و بدون دقت بالا نیاز است، عملکرد بهتری دارد.
فهرست انواع گام رزوه در استانداردهای مختلف
رزوهها با توجه به نوع کاربردشان در گامهای مختلف طراحی میشوند که به شرح زیر است:
نوع رزوه | گام استاندارد متداول | واحد اندازهگیری | مثال |
---|---|---|---|
ISO | 1.0، 1.5، 2.0 | میلیمتر | M10×1.5 |
UNC | 13، 20، 28 | TPI (دندانه بر اینچ) | 1/2-13 UNC |
UNF | 20، 24، 28 | TPI | 1/2-20 UNF |
نکات مهم در انتخاب نوع رزوه مناسب
برای خرید پیچ و مهره مناسب باید به موارد زیر دقت کنید:
نحوه انتخاب رزوه براساس کاربرد
-
اگر نیاز به مقاومت کششی بالا دارید، UNF انتخاب بهتری است.
-
اگر اتصال سریع و مقاوم در برابر ضربه میخواهید، UNC را انتخاب کنید.
-
اگر با تجهیزات اروپایی یا استاندارد متریک کار میکنید، رزوه ISO سازگارتر است.
فاکتورهای تأثیرگذار بر قیمت رزوه
-
نوع مواد اولیه (فولاد ساده، ضدزنگ، گالوانیزه)
-
دقت در ساخت (رزوههای دقیقتر گرانتر هستند)
-
مقدار سفارش و تیراژ تولید
فیلتر رزوه مناسب برای محیطهای خاص
در محیطهای مرطوب یا با تماس با مواد شیمیایی، استفاده از پیچ و مهرههایی با پوشش ضدزنگ مانند گالوانیزه گرم یا استیل 304 و 316 پیشنهاد میشود.
رزوه مناسب برای شرایط اسیدی
-
استفاده از رزوه ISO یا UNF از جنس استیل ضدزنگ A4
-
انتخاب پوشش نیکل یا روی در رزوههای UNC برای محافظت بیشتر
محاسبه مقاومت مکانیکی رزوه در طراحی مهندسی
برای اطمینان از ایمنی اتصال، محاسبه دقیق مقاومت رزوهها در برابر کشش، برش و پیچش ضروری است.
فرمول محاسبه تنش کششی در رزوه
σ=FA\sigma = \frac{F}{A}σ=AF
که در آن:
-
FFF: نیروی وارد بر پیچ (نیوتن)
-
AAA: سطح مؤثر مقطع رزوه (میلیمتر مربع)
سطح مؤثر رزوه در انواع استاندارد
-
در رزوه ISO، سطح مؤثر بر اساس قطر گام محاسبه میشود.
-
در UNC و UNF به دلیل تفاوت در پروفیل رزوه و TPI، سطح مؤثر با روش تجربی تعیین میگردد.
فرایند تولید رزوه استاندارد
نحوه ساخت رزوه بر کیفیت و دقت نهایی پیچ و مهره تأثیر مستقیم دارد.
مراحل تولید رزوه ISO
-
برش اولیه میلگرد
-
نورد سرد یا گرم برای شکلدهی
-
عملیات حرارتی برای افزایش سختی
-
اعمال پوشش (گالوانیزه، فسفاته و…)
-
کنترل کیفیت و تست ابعادی
مراحل تولید رزوه UNC و UNF
-
بهطور معمول به روش نورد سرد ساخته میشوند.
-
رزوههای UNF برای دقت بالا، تحت ماشینکاری نهایی نیز قرار میگیرند.
-
تستهای مکانیکی و بصری برای تضمین تطابق با استاندارد ANSI صورت میگیرد.
– «برای آشنایی بیشتر با [مهره خشکه] این مطلب را ببینید.»
بررسی قیمت انواع پیچ رزوهدار در بازار ایران
قیمت رزوهها بسته به نوع استاندارد، جنس، پوشش و سایز متغیر است.
جدول قیمت تقریبی رزوه ISO، UNC، UNF (سال ۱۴۰۴)
نوع رزوه | سایز متداول | پوشش | محدوده قیمت (تکفروشی) |
---|---|---|---|
ISO | M10×1.5 | گالوانیزه | ۷۵۰ تا ۱۲۰۰ تومان |
UNC | 1/2-13 | سیاه فسفاته | ۹۰۰ تا ۱۵۰۰ تومان |
UNF | 1/2-20 | استیل 304 | ۳۵۰۰ تا ۴۵۰۰ تومان |
نکته مهم: قیمتها بسته به نرخ ارز و تیراژ سفارش نوسان دارند.
ارزانترین گزینه برای خرید رزوه پیچ در پروژههای صنعتی
اگر محدودیت بودجه دارید اما همچنان به کیفیت نیاز دارید:
پیشنهاد خرید اقتصادی
-
برای پروژههای عمومی، استفاده از رزوه ISO با پوشش گالوانیزه بهترین گزینه ارزانقیمت است.
-
برای پروژههایی با نیاز به اتصالات مستحکم اما ارزان، رزوه UNC بدون پوشش (فولاد ساده) پیشنهاد میشود.
راهنمای خرید رزوه پیچ از بازار داخلی
نحوه تشخیص پیچ استاندارد اصل از غیر اصل
-
بررسی بستهبندی و درج استاندارد (ISO، UNC، UNF)
-
بررسی دقیق گام رزوه و قطر آن با ابزار اندازهگیری
-
خرید از فروشگاههای دارای مجوز صنعتی و تأمینکنندههای معتبر
فاکتورهای مهم هنگام خرید
-
سازگاری با قطعات وارداتی
-
مقاومت در برابر خوردگی
-
دقت ماشینکاری
-
تأمین بلندمدت و موجودی انبار
فهرست استانداردهای رزوه در ایران – صنعت گلدن
معرفی کاملترین فهرست استانداردهای رزوه در ایران
با توجه به واردات، تولید داخلی و استفاده ترکیبی در صنایع، آشنایی با استانداردهای رایج بسیار مهم است.
استانداردهای پرکاربرد در ایران
-
ISO Metric Thread: مورد استفاده در خودروسازی، صنایع فولاد و ساختمان
-
UNC Thread: پرکاربرد در پروژههای نفتی و صنعتی با اتصالات موقتی
-
UNF Thread: برای قطعات حساس پزشکی، هوایی و ابزارهای دقیق
فهرست استانداردهای مرجع برای طراحی رزوه
استاندارد | نام کامل | مرجع صادرکننده |
---|---|---|
ISO 261 | ISO Metric Thread Profile | سازمان بینالمللی استانداردسازی |
ANSI B1.1 | Unified Inch Screw Threads | مؤسسه استاندارد آمریکا |
DIN 13 | Metric Thread Standards | مؤسسه استاندارد آلمان |
تفاوت رزوه متریک و اینچی در صنایع ایران
تفاوت اصلی
-
متریک (ISO): بر حسب میلیمتر، دقیقتر، هماهنگ با تولید اروپایی
-
اینچی (UNC و UNF): برحسب اینچ و TPI، بیشتر مورد استفاده در تجهیزات وارداتی آمریکایی
نکته مهم برای صنعتگران ایرانی
در پروژههایی که از تجهیزات خارجی استفاده میشود، بررسی نوع رزوه قبل از طراحی و تولید قطعه، از بروز خطاهای گرانقیمت جلوگیری میکند.
کدام رزوه برای چه صنعتی بهتر است؟
برای انتخاب بهترین رزوه پیچ، باید چند معیار اصلی را در نظر گرفت:
-
برای اتصالات عمومی و تجهیزات ساخت داخل: رزوه ISO انتخاب بهینه است.
-
برای شرایط ضربهای و محیطهای خورنده: رزوه UNC به دلیل دندههای درشتتر و مقاومت بالاتر توصیه میشود.
-
برای اتصالات دقیق و حساس: رزوه UNF انتخاب اول است.
در نهایت، مشاوره با متخصصان مکانیک یا تأمینکنندههای صنعتی معتبر به شما کمک میکند تا بهترین تصمیم را براساس پروژه خود بگیرید.
اگر قصد خرید پیچ و مهره با رزوه استاندارد برای پروژههای صنعتی، ساختمانی یا تجهیزات وارداتی را دارید، پیشنهاد میکنیم از تأمینکنندههای تخصصی و دارای تجربه در بازار ایران مشاوره بگیرید تا با انتخاب درست، در زمان و هزینه صرفهجویی کنید.
سوالات متداول :
تفاوت رزوه UNC و UNF در چیست؟
رزوه UNC دندههای درشتتری نسبت به UNF دارد و بیشتر برای اتصالات عمومی استفاده میشود، در حالی که UNF برای اتصالات دقیقتر و محکمتر کاربرد دارد.
آیا میتوان پیچ ISO را با مهره UNF استفاده کرد؟
خیر. به دلیل تفاوت در استاندارد رزوه، قطر و گام، این دو با هم سازگار نیستند و باعث خرابی اتصال میشود.
کدام نوع رزوه برای محیطهای مرطوب بهتر است؟
رزوههای استیل ضدزنگ UNF و ISO با پوشش گالوانیزه گرم بهترین انتخابها برای محیطهای مرطوب هستند.
چطور نوع رزوه یک پیچ را تشخیص دهیم؟
با استفاده از شابلون اندازهگیری رزوه یا کولیس دیجیتال و مقایسه با استانداردهای ISO، UNC و UNF میتوان نوع رزوه را تشخیص داد.
ارزانترین نوع پیچ با رزوه مناسب برای ساختوساز کدام است؟
پیچهای ISO با پوشش گالوانیزه، قیمت مناسب و مقاومت کافی برای پروژههای ساختمانی دارند.